W Wielkiej Brytanii rynek pojazdów używanych i ubezpieczeń komunikacyjnych rządzi się własnymi prawami, które dla wielu kupujących z Polski mogą być nieco zagadkowe. Jednym z terminów, który często pojawia się przy okazji zakupu auta z Wysp, są “kategorie ABI” (Association of British Insurers). To klasyfikacja szkód powypadkowych, która ma ogromne znaczenie przy ocenie wartości i historii pojazdu. Wbrew pozorom, nie każda szkoda oznacza, że auto jest niebezpieczne czy bezużyteczne – ale bez znajomości systemu ABI łatwo wpaść w pułapkę.
Import samochodów z Wielkiej Brytanii do Polski cieszy się wciąż dużym zainteresowaniem. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, tylko w 2023 roku do naszego kraju sprowadzono ponad 110 tys. aut z UK. Znaczna część z nich miała wcześniejszy status powypadkowy i była klasyfikowana w jednej z kategorii ABI. Dlatego zrozumienie tego systemu to nie ciekawostka – to niezbędna wiedza, która może uchronić przed stratą pieniędzy, problemami w rejestracji pojazdu, a nawet zagrożeniem dla bezpieczeństwa.
W tym artykule
Czym są kategorie ABI i dlaczego są tak ważne?
System ABI został opracowany przez Brytyjskie Stowarzyszenie Ubezpieczycieli i służy do oceny zakresu uszkodzeń samochodów po kolizjach lub innych zdarzeniach. Kiedy pojazd uczestniczy w wypadku, rzeczoznawca ubezpieczyciela analizuje koszt naprawy w stosunku do wartości rynkowej pojazdu i przypisuje mu odpowiednią kategorię. To standardowa procedura w Wielkiej Brytanii, dzięki której kupujący mają dostęp do przejrzystej informacji o historii auta.
Co istotne, nie każda kategoria oznacza, że pojazd nie nadaje się do dalszego użytku. Niektóre auta zostały zakwalifikowane jako uszkodzone jedynie kosmetycznie, ale ich wartość rynkowa była na tyle niska, że ubezpieczyciel uznał naprawę za nieopłacalną. Inne z kolei, mimo naprawy, mogą stanowić poważne zagrożenie na drodze.
Znajomość kategorii ABI pozwala ocenić ryzyko, uniknąć oszustw i świadomie podjąć decyzję zakupową. Wielu nieuczciwych sprzedawców próbuje ukryć powypadkową przeszłość samochodu, dlatego zrozumienie oznaczeń ABI to pierwszy krok do bezpiecznego importu auta z UK.
Kategorie ABI – co oznaczają poszczególne oznaczenia?
System ABI dzieli szkody na cztery główne kategorie: A, B, S i N. Do 2017 roku obowiązywały inne oznaczenia (np. C i D), ale zostały one zaktualizowane, by lepiej oddawać zakres uszkodzeń i ryzyko związane z naprawą. Przyjrzyjmy się dokładnie każdej z nich.
Kategoria A (Scrap only) – to najpoważniejsza forma uszkodzenia. Samochody przypisane do tej kategorii są całkowicie zniszczone – zarówno konstrukcja, jak i wszystkie elementy mechaniczne nie nadają się do ponownego użycia. Auto powinno zostać zezłomowane, a jego części nie mogą być odzyskane i wykorzystane w innych pojazdach. Rejestracja takiego auta jest niemożliwa – nawet po teoretycznej odbudowie. Sam zakup takiego pojazdu w Polsce może skutkować poważnymi konsekwencjami prawnymi.
Kategoria B (Break only) – oznacza, że nadwozie pojazdu nie nadaje się do naprawy, ale części mechaniczne (np. silnik, skrzynia biegów, układ wydechowy) mogą być demontowane i ponownie wykorzystane. Podobnie jak w kategorii A, auto nie może wrócić na drogi i musi zostać wyrejestrowane. Kupując pojazd w tej kategorii, warto upewnić się, że nikt nie próbował nielegalnie zarejestrować go w Polsce jako „naprawiony”.
Kategoria S (Structural damage) – to obecnie odpowiednik dawnej kategorii C. Oznacza, że samochód doznał uszkodzeń konstrukcyjnych, np. zniekształcenia ramy, słupków lub podłużnic. Naprawa jest możliwa, ale wymaga interwencji specjalisty i powinna zostać potwierdzona odpowiednią dokumentacją. Taki pojazd może wrócić na drogi po odpowiednim remoncie, jednak jego wartość rynkowa znacznie spada, a ubezpieczenie może być droższe.
Kategoria N (Non-structural damage) – oznacza, że pojazd nie doznał uszkodzeń konstrukcyjnych, a jedynie kosmetycznych lub elementów wyposażenia, takich jak zderzaki, światła czy elektronika. W praktyce oznacza to najmniejsze ryzyko – jednak tylko pod warunkiem, że naprawa została wykonana profesjonalnie. Takie samochody często trafiają na rynek wtórny i bywają chętnie kupowane, ale trzeba pamiętać, że mimo wszystko miały incydent wpływający na ich historię.
W 2017 roku ABI zmieniło podejście do klasyfikacji, kładąc nacisk na bezpieczeństwo i integralność konstrukcji, a nie wyłącznie na koszty naprawy. Dzięki temu kategorie S i N lepiej oddają faktyczny stan auta.
Czy można zarejestrować w Polsce auto z kategorią ABI?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby planujące zakup auta z Wielkiej Brytanii. Odpowiedź brzmi: to zależy od kategorii. Samochody z oznaczeniem A i B nie mogą zostać zarejestrowane – niezależnie od stanu wizualnego czy wykonanych napraw. Ich rejestracja w Polsce będzie uznana za nielegalną.
Z kolei auta z kategorii S i N mogą zostać zarejestrowane, ale wymagają spełnienia określonych warunków. Konieczne może być wykonanie dodatkowego przeglądu technicznego, a w niektórych przypadkach także dokumentacja z naprawy lub opinia rzeczoznawcy. Warto też sprawdzić, czy numer VIN nie figuruje w rejestrach pojazdów uszkodzonych (np. HPI Check).
Rejestracja pojazdu z historią szkód wpływa na jego przyszłą wartość rynkową oraz koszt ubezpieczenia. Firmy ubezpieczeniowe często oferują wyższe składki dla takich pojazdów, traktując je jako bardziej ryzykowne. Dodatkowo, przy ewentualnej odsprzedaży, wielu kupujących może unikać aut z kategorią ABI, nawet jeśli są w dobrym stanie.
| Kategoria ABI | Opis | Czy można zarejestrować w Polsce? |
|---|---|---|
| A | Całkowite zniszczenie pojazdu, które nie nadaje się do naprawy. Nadaje się tylko do złomowania. | ❌ Nie. Takie pojazdy nie mogą być zarejestrowane – obowiązkowe złomowanie. |
| B | Poważne uszkodzenia strukturalne. Części mogą być używane, ale nadwozie musi zostać zezłomowane. | ❌ Nie. Rejestracja niemożliwa – nadwozie obowiązkowo na złom. |
| S (dawniej C) | Uszkodzenia strukturalne (np. podłużnice, słupki), ale pojazd można naprawić zgodnie z przepisami. | ✅ Tak. Rejestracja możliwa, jeśli auto zostało poprawnie naprawione i przejdzie badania. |
| N (dawniej D) | Brak uszkodzeń strukturalnych, uszkodzone części mechaniczne lub elektroniczne (np. silnik, skrzynia, elektronika). | ✅ Tak. Można zarejestrować w Polsce po naprawie i badaniu technicznym. |
| U (Unrecorded) | Pojazd nie został zgłoszony do ABI, ale mógł być uszkodzony (np. naprawiany prywatnie). | ✅ Tak. Rejestracja możliwa, ale wskazana ostrożność – brak oficjalnej historii uszkodzeń. |
| X (lub Clear) | Brak uszkodzeń lub auto miało drobne kolizje – nie zostało wpisane na listę ABI. | ✅ Tak. Bez przeszkód do rejestracji. |
Jak sprawdzić, czy auto miało kategorię ABI?
Zakup pojazdu z UK bez pełnej wiedzy o jego historii to ryzykowna gra. Wielu sprzedawców w Polsce nie informuje o przeszłości auta, licząc na niewiedzę kupującego. Dlatego podstawą jest samodzielne sprawdzenie pojazdu w brytyjskich bazach danych.
Najpopularniejszym źródłem jest raport HPI Check, który zawiera szczegółowe informacje o historii pojazdu – w tym klasyfikację ABI, historię właścicieli, przebieg, informacje o kradzieży czy zastawie bankowym. Koszt raportu to zwykle kilkanaście funtów, ale ta inwestycja może zaoszczędzić tysiące złotych i wiele problemów.
Warto również korzystać z portali takich jak AutoCheck, TotalCarCheck czy CarVertical. Często oferują one tańsze raporty, choć nie zawsze tak dokładne jak HPI.
Przy zakupie samochodu zawsze należy poprosić o numer VIN i zlecić sprawdzenie historii w minimum jednej brytyjskiej bazie. W przypadku braku numeru VIN lub oporu sprzedającego – lepiej zrezygnować z zakupu.
Na co jeszcze uważać przy zakupie auta z kategorią ABI?
Oprócz sprawdzenia kategorii ABI i historii pojazdu, ważne jest dokładne obejrzenie auta – najlepiej w obecności rzeczoznawcy lub mechanika. Nieuczciwi handlarze często maskują ślady naprawy, stosując tanie części zamienne, niewłaściwe lakiery czy prowizoryczne spawy. Szczególnie niebezpieczne są ukryte uszkodzenia strukturalne, które mogą nie być widoczne na pierwszy rzut oka, ale mają wpływ na bezpieczeństwo jazdy.
Nie należy ufać wyłącznie dokumentacji zdjęciowej – zdjęcia z aukcji często są retuszowane lub przedstawiają inny egzemplarz. Warto również upewnić się, że pojazd przeszedł wszystkie niezbędne formalności celno-skarbowe i ma kompletną dokumentację do rejestracji w Polsce.
Przemyślany zakup samochodu z UK może być okazją, ale bez zrozumienia systemu ABI łatwo stać się ofiarą oszustwa. Dlatego najważniejsze to działać świadomie, sprawdzać dokumenty, raporty i nie ufać ślepo zapewnieniom sprzedawcy.
