Wielu właścicieli pojazdów w Wielkiej Brytanii nie zdaje sobie sprawy z obowiązków, które mogą ich dotyczyć w momencie, gdy przestają użytkować samochód. Sytuacja, w której auto stoi nieużywane na podjeździe, w garażu albo jest tymczasowo wycofane z ruchu, może wydawać się błaha. Jednak z punktu widzenia brytyjskiego prawa, taka decyzja wymaga formalności. Jedną z najważniejszych z nich jest zgłoszenie tzw. SORN. Ten skrót, który może brzmieć obco dla Polaków mieszkających na Wyspach, w rzeczywistości oznacza obowiązek prawny, którego zignorowanie może słono kosztować. W tym artykule dokładnie wyjaśnimy, czym jest SORN, kiedy i dlaczego należy go zgłosić oraz jakie niesie za sobą skutki – zarówno prawne, jak i finansowe.
W tym artykule
Co oznacza skrót SORN i jak działa?
SORN to skrót od Statutory Off Road Notification, czyli statutowego zawiadomienia o wycofaniu pojazdu z ruchu drogowego. Procedura ta została wprowadzona przez brytyjski rząd jako mechanizm informowania DVLA (Driver and Vehicle Licensing Agency – odpowiednika polskiego wydziału komunikacji), że pojazd nie będzie używany na drogach publicznych.
W praktyce oznacza to, że jeśli nie zamierzasz korzystać ze swojego samochodu przez jakiś czas – z powodu naprawy, braku funduszy na ubezpieczenie lub po prostu chcesz go przetrzymać w garażu – musisz to zgłosić. Zgłoszenie SORN jest bezpłatne, ale jego brak może skutkować karą w wysokości nawet do 1000 funtów. Oprócz tego mogą dojść dodatkowe opłaty, np. mandat za brak ubezpieczenia.
Warto podkreślić, że SORN nie jest obowiązkiem automatycznym – musi być świadomie zgłoszony przez właściciela pojazdu. I co istotne – raz zgłoszony, SORN obowiązuje bezterminowo, aż do momentu, gdy właściciel ponownie zarejestruje pojazd jako aktywny i gotowy do użytku na drogach.
Kiedy należy zgłosić SORN?
Istnieje kilka wyraźnie określonych sytuacji, w których zgłoszenie SORN staje się obowiązkowe. Najczęściej dotyczy to przypadków, gdy samochód nie posiada ważnego ubezpieczenia, podatku drogowego (Vehicle Tax) lub przeglądu technicznego MOT. Jeśli pojazd nie spełnia któregoś z tych warunków, nie może legalnie poruszać się po drogach publicznych, a jego właściciel powinien niezwłocznie zgłosić SORN.
Innym typowym przypadkiem jest remont samochodu. Jeśli Twój pojazd przez kilka tygodni lub miesięcy będzie stał unieruchomiony na posesji i nie zamierzasz nim jeździć, również powinieneś zgłosić SORN. W przeciwnym razie będziesz zobowiązany do opłacania ubezpieczenia i podatku drogowego, nawet jeśli samochód nie rusza się z miejsca.
Warto również wspomnieć o sytuacji, gdy kupujesz samochód i nie zamierzasz go od razu użytkować. Poprzedni właściciel mógł już zgłosić SORN, ale zgłoszenie to nie przechodzi automatycznie na nowego właściciela. Musisz więc samodzielnie zgłosić nowy SORN na swoje dane – najlepiej od razu po przerejestrowaniu auta.
Co się stanie, jeśli nie zgłosisz SORN?
Brak zgłoszenia SORN w sytuacji, gdy pojazd nie ma ważnego ubezpieczenia i podatku drogowego, traktowany jest jako złamanie prawa. DVLA regularnie analizuje dane i automatycznie wykrywa pojazdy, które nie spełniają tych warunków. Jeśli w systemie nie widnieje informacja o SORN, a samochód nie ma aktywnego ubezpieczenia i podatku, właściciel otrzyma karę finansową – minimalnie 100 funtów, ale nawet do 1000 funtów, jeśli sprawa trafi do sądu.
Co więcej, system Continuous Insurance Enforcement (CIE), obowiązujący w Wielkiej Brytanii, przewiduje regularne kontrole na podstawie danych z DVLA i ubezpieczycieli. Jeśli pojazd nie widnieje jako zgłoszony do użytku lub jako wycofany (SORN), może zostać odholowany i przechowany na koszt właściciela. To oznacza nie tylko wysokie koszty odzyskania auta, ale też spore komplikacje prawne.
Statystyki wskazują, że tylko w 2023 roku wydano ponad 90 tysięcy kar za brak SORN lub nieważne ubezpieczenie. To liczba, która pokazuje, że brytyjskie instytucje traktują ten obowiązek bardzo poważnie. Co istotne – kary nakładane są automatycznie, a odwołania rzadko kończą się sukcesem.
Jak i gdzie zgłosić SORN?
Zgłoszenie SORN można złożyć na trzy sposoby – online, telefonicznie lub listownie. Najszybsza i najwygodniejsza forma to oczywiście internet, za pośrednictwem oficjalnej strony DVLA. Wystarczy numer rejestracyjny pojazdu oraz odpowiedni kod z dowodu rejestracyjnego V5C. Jeśli nie posiadasz dokumentu V5C, możesz użyć tzw. V11 – przypomnienia o zapłacie podatku drogowego.
Cała procedura online zajmuje zaledwie kilka minut. Po zgłoszeniu otrzymujesz potwierdzenie, a SORN zaczyna obowiązywać natychmiast lub od początku kolejnego miesiąca podatkowego, jeśli zadeklarujesz taką opcję. Dla wielu właścicieli aut to idealne rozwiązanie, pozwalające zaoszczędzić na ubezpieczeniu i podatku w okresie, gdy samochód stoi bezużyteczny.
Telefoniczne zgłoszenie jest możliwe pod numerem infolinii DVLA, ale warto pamiętać, że czas oczekiwania może być długi, a rozmowa odbywa się w języku angielskim. Z kolei zgłoszenie listowne wymaga wypełnienia formularza V890 i przesłania go pocztą. Ta metoda jest najmniej popularna ze względu na długi czas oczekiwania na potwierdzenie.
Nie ma możliwości zgłoszenia SORN z wyprzedzeniem – musisz to zrobić w dniu, w którym samochód faktycznie przestaje być użytkowany lub wcześniej, jeśli wycofanie ma nastąpić z początkiem następnego miesiąca.
Jak wygląda wniosek SORN i jak go wypełnić?
W przypadku zgłoszenia SORN w formie papierowej, konieczne jest wypełnienie formularza V890 – Statutory Off Road Notification. Jest to oficjalny druk wydawany przez DVLA, który można pobrać ze strony rządowej lub otrzymać na poczcie. Formularz ten zawiera kilka kluczowych pól, które należy wypełnić starannie i czytelnie – najlepiej drukowanymi literami, czarnym lub niebieskim długopisem.
Na samej górze formularza znajduje się sekcja z tytułem i numerem formularza („V890”), a także instrukcja, kto i w jakiej sytuacji powinien go wypełnić. Tuż pod tym polem zaczyna się część właściwa do wypełnienia.
W pierwszej kolejności należy podać:
- numer rejestracyjny pojazdu (Vehicle registration number) – wpisz dokładnie, tak jak widnieje na tablicach i w dokumentach auta,
- numer identyfikacyjny pojazdu (VIN lub chassis number) – znajdziesz go w dowodzie rejestracyjnym V5C oraz najczęściej na tabliczce znamionowej auta,
- imię i nazwisko właściciela (lub nazwę firmy, jeśli pojazd jest zarejestrowany na działalność),
- adres zamieszkania lub siedziby – zgodny z danymi w DVLA.
W dalszej części formularza zaznacza się odpowiedni powód zgłoszenia SORN – np. „I am keeping the vehicle off the road” lub inne dostępne opcje. To pole wymaga jedynie postawienia znaku „X” w odpowiednim kwadracie.
Następnie trzeba podać datę rozpoczęcia SORN – najczęściej będzie to data zgłoszenia, ale można również wpisać przyszłą datę, jeśli chcesz, by zgłoszenie zaczęło obowiązywać z początkiem następnego miesiąca.
Na końcu formularza znajduje się sekcja z podpisem, gdzie należy potwierdzić, że podane informacje są prawdziwe. Podpis powinien być zgodny z nazwiskiem właściciela zarejestrowanego w DVLA. Bez podpisu formularz zostanie odrzucony.
Wypełniony dokument V890 należy następnie wysłać pocztą na adres wskazany na formularzu. DVLA zazwyczaj potwierdza przyjęcie wniosku listownie – warto zachować kopię formularza i potwierdzenie nadania listu jako dowód w razie jakichkolwiek niejasności.
Ważne: jeśli dane właściciela pojazdu uległy zmianie (np. adres), należy je wcześniej zaktualizować w DVLA – inaczej zgłoszenie SORN może zostać odrzucone. Formularz nie służy do aktualizacji danych – jego celem jest wyłącznie zgłoszenie czasowego wycofania pojazdu z ruchu.
Dzięki graficznemu przedstawieniu formularza, które znajdziesz poniżej, z łatwością zorientujesz się, jak powinno wyglądać poprawne wypełnienie każdego z pól. To prosta, jednorazowa procedura, która może uchronić Cię przed poważnymi karami.
Czy można cofnąć SORN i kiedy wygasa?
Zgłoszony SORN nie wygasa automatycznie. Obowiązuje do momentu ponownego opłacenia podatku drogowego, co DVLA interpretuje jako powrót auta na drogi publiczne. Jeśli więc planujesz znów korzystać z samochodu, nie musisz osobno wyrejestrowywać SORN – wystarczy zapłacić podatek (Vehicle Tax), a system sam zaktualizuje status pojazdu.
To proste rozwiązanie, ale należy pamiętać, że przed powrotem na drogę pojazd musi mieć ważne ubezpieczenie i przegląd MOT. Brak któregokolwiek z tych dokumentów skutkuje złamaniem prawa i grozi karami. Co więcej, jazda pojazdem objętym SORN jest absolutnie zabroniona – wyjątkiem jest tylko przejazd na umówiony przegląd techniczny MOT, który trzeba udokumentować.
Warto też wiedzieć, że jeśli sprzedaż samochód, SORN nie przechodzi na nowego właściciela, nawet jeśli auto nadal nie będzie użytkowane. Nowy posiadacz musi złożyć własne zgłoszenie, co często jest pomijane i prowadzi do nieporozumień.
SORN to nie tylko formalność, ale też zabezpieczenie finansowe. Pozwala uniknąć niepotrzebnych opłat i kar za nieważne ubezpieczenie lub podatek, gdy pojazd nie jest używany. W Wielkiej Brytanii, gdzie prawo drogowe jest bardzo skrupulatnie egzekwowane, lepiej nie ryzykować.
